Skip to main content

...............................................................................................................

.......................................................
NIEUWS WO2
ACHTERGRONDEN
BEZETTING NL
CURIOSA VAN DE OORLOG
DOSSIER KLAAS FABER
DOSSIER MARKTPLAATS
FOTO'S
JODENVERVOLGING
LANDOORLOG
LUCHTOORLOG
OORLOGSDAGBOEK
OVERZICHT WO2
VANDAAG GEBEURD
ZEEOORLOG
Indische Koopvaardijramp
Onderzeedienst
Pearl Harbor
Redding Duinkerken
Memobord gastenboek
Indie-45-50
marktplaats-fotos
Leestafel
marai
INDEPERS

 

 


P  E  A  R  L

H A R B O R


71 JAAR GELEDEN


ONBEKENDE FEITEN

 

 Bijgewerkt 7-12-2012




Foto boven: De USS West Virginia, een slagschip, brandt in de baai van Hawaii. Met het schip stierven 66 opvarenden die zondagochtend 7 december 1941. Het schipwerd herbouwd.





Foto boven: de USS Arizona, het slagschip dat met 1166 opvarenden verging en nu als monument in de baai ligt. Klik op de foto voor een vergoting.



 

 

 

De overval op Pearl Harbor 

 



Foto boven: de reis van het Japans eskader naar Pearl en terug.


Op 7 december 1941 (8 december Japanse tijdrekening vanwege datumlijn) pleegde de Japanse vloot onder admiraal Yamamoto een verrassingsaanval zonder oorlogsverklaring op de Amerikaanse vloot- en vliegbasis Pearl Harbor op Hawaii.

Bij de aanval werden 5 slagschepen  gezonken:

-
USS Arizona, ontploft, gezonken,1177 doden;
- USS Cailfornia, 100 doden, gezonken, weer in dienst in januari 1942,
- USS Oklahoma, omgeslagen, 429 doden;
- USS Utah, gekapseisd, 58 doden.
- USS West Virginia, gezonken, 66 doden.


Daarnaast raakten de Japanners nog 12 andere schepen:

- de USS Nevada, 60 doden, terug in dienst in oktober 1942;

- de USS Tennessee, 5 doden, weer in  dienst in februari 1942;

- en de USS Maryland, 4 doden, weer in dienst in februari 1942. De USS Pennsylvania, het vlaggeschip van admiraal Kimmel,  lag in dok en wer wel geraakt, maar bleef in dienst:


Foto rechts: een satellietopname in de juiste noord-zuidligging van Pearl Harbor. Middenin Ford Island.


Daarbij kwamen 70 jaar geleden ruim 2.400 Amerikaanse militairen om. Dit is in de VS en op Hawaii ruimschoots herdacht.

 

Foto links: een van de eerste Japanse bommen of torpedo's ontploft, vlakbij de USS Arizona, die geankerd lag ten zuiden van Ford Island. De uitgang van Pearl is naar rechtsboven op deze foto, de zuidzijde; deze opname is genomen vanuit zuidowestelijke richting

De overval heeft enkele vrijwel onbekende kanten. Die volgen verderop.

De Japanners hadden hun overval zorgvuldig gepland en uitgevoerd in de vroege zondagochtend.

De aanval moest de macht van de Amerikaanse strijdkrachten ernstig te verzwakken - Japan zag de vlootbasis op Hawaii als een bedreiging. Die opzet mislukte volledig.

 

 







Foto links: Pearl Harbor in de zomer van 1941. Midden Ford Island. De baai is ongeveer 40 m diep, waardoor luchtaanvallen met torpedo's vrijwel onmogelijk geacht werden omdat deze destijds bij het afgooien naar ruim 60 m doken. De Japanners ontwikkelden een speciale techniek om toch torpedo's te gebruiken.


De spanning in de Pacific was de laatste maanden opgeloppen vanwege het zeer oorlogszuchtige gedrag van Japan in o.m. China, Korea, Vietnam en andere gebieden.

Japan wilde de expansie van zijn keizerrijk naar het zuiden en oosten zeker stellen. En Japan had de olie uit Nederlands-Indië nodig.

Vrij algemeen bekend is dat de Amerikanen al in de loop van 1940 de geheime Japanse militaire codes hadden gebroken, en al om 1 uur 's nachts voorafgaand aan de aanval het bericht te lezen kregen, dat Japan de oorlog aan Amerika verklaarde.





Foto onder: Pearl Harbor in 1986. Op de voorgrond een vliegdekschip; aangemeerd bij Ford Island; de swtte punt op 10 uur links boven het eiland is het wrak van de USS Arizona, nu een oorlogsmonument. Rechtbsoven het eiland rechts van de lange kade is het dok waar de USS Pennsylvania lag. Op de foto van de Pennsylvania in het dok is op de achtergrond de rookwolk van de brandende USS Arizona te zien.




De Japanners maakten verder een strategische fout door niet tegelijk de olievoorraden en de haveninrichting met dokken en de onderzeebootbasis te vernietigen. De Japanners gingen er namelijk vanuit dat zij binnen enkele maanden de oorlog toch zouden hebben gewonnen.

De dag na de verrassingsaanval verklaarde de VS de oorlog aan Japan, Engeland en Nederland deden dat eveneens. 'A day that will live in infamy" zei president Roosevelt over 7 december
. Maar doordat het zondag was, en door ongeloof, militaire bureaucratie en misverstanden werd de aanval slecht opgevangen.
Een geluk was dat de Amerikaanse vliegdekschepen USS Enterprise, Lexington en Saratoga buitengaats waren. De Japanners wisten dat, maar gingen toch door.

.

 

Foto links: Roosevelt ondertekent op 8 december 1941 de oorlogsverklaring aan Japan. Roosevekt draagt een rouwband om zijn linkerarm vanwege de aanval op Pearl. Het is duidelijk dat zijn ernst op dat moment geheel echt was.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

 

 







Foto links: een Amerikaanse anti-Japanse poster uit de oorlog, nadat de beestachtige behandeling van Amerikaanse krijgsgevangenen in de Filippijnen bekend was geworden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



















Onbekende feiten rondom Pearl Harbor



  • Taranto
    Pearl Harbor had gek genoeg zijn wortels in Europa. De aanval op Pearl was namelijk geïnspireerd op de Britse aanval op de Italiaanse marinehaven Taranto op 11 en 12 november 1940. Daarbij zonken de Britten vanuit de lucht 1 slagschip en beschadigden er 2.

    Dit was de eerste luchtaanval op een marineonderdeel ooit ter wereld. De Japanse kapitein Minoru Genda bestudeerde deze slag uitvoerig als voorbereiding op zijn plan voor de aanval op Pearl.

    Foto rechts: het Italiaanse slagschip Conte di Cavour in de haven van Taranto dat door de Britse lutchtaanval gezonken werd.

  • Maleisië
    Niet de aanval op Pearl Harbor vormde de start van de grote Japanse campagne voor het innemen van het gehele gebied van de Oost-Pacific, maar de aanval op Maleisië. Deze kwam enkele uren vóór de overval op Pearl Harbor op Kota Bharu in N-Maleisië, waar de Japanners met 100.000 soldaten landden.

    Binnen 3 dagen versloegen zij ook de Britse slagschepen HMS Prince of Wales en de HMS Repulse - waardoor Churchill slapeloze nachten kreeg. En na 6 weken namen ze Singapore in - voor de Britten evenzeer ondenkbaar.

    Een belangrijke factor in het falen van de verdediging - die er wel degelijk was, en ook op voldoende sterkte - leek te zijn dit ongeloof bij de Britse bevelhebbers dat de Japanners inderdaad het Britse Rijk zouden durven aanvallen, en ook kónden aanvallen.

  • Dodental Javazee
    Bij de aanval op Pearl Harbor stierven minder militairen dan bij de vernietiging van de geallieerde vloot in de Javazee en omgeving, waarbij 3500 mensen omkwamen. Onder hen schout-bij-nacht Karel Doorman. De Japanners versloegen hier onder meer de Nederlandse lichte kruisers HrMs De Ruyter en HrMs Java, en in de dagen daarna vrijwel alle andere deelnemende geallieerde schepen, zoals de kruisers HMS Exeter, HMAS Perth en de USS Houston.

  • Olie
    De VS had in juni 1940 een olie-embargo afgekondigd tegen Japan, en Nederland deed daar aan mee. Nederlands-Indië was echter als 4de olieproducent ter wereld voor Japan en zijn expansieplannen geheel onmisbaar. 

    Japan bezat zelf geen olie en in Oost/Azuiè waren er behalve in Indonesiè en Brits Borneo geen grote olievelden. Daarnaast had Japans het rubber, de rijst, de kinine (destijds het enig bestaande anti-malariamiddel) uit Nederland/Indiè nodig. Indië was tevens de grootste suikerpoducent ter wereld, en bood tientallen miljoen arbeidskrachten.

    Van een verdediging van enig belang was feitelijk geen sprake - en met een kustlijn van 2000 km, en meer dan 1000 eilanden besefte iedereen dat een echte verdediging voor Nederland nooit op te brengen was, helemaal niet zonder steun van de Indonesische bevolking. De olie lag voor het grijpen.

 

  • Filippijnen
    Vrijwel onbekend in Nederland is dat de Japanners dezelfde dag ook een aanval begonnen op de Filippijnen, waarbij zij met een sterkte van slechts 2 tegen 3 toch een enorm snelle vooruitgang boekten. Dat was ondanks het Amerikaanse garnizoen en de twee Amerikaanse militaire vliegvelden met een aanzienlijke bezetting van zowel jagers als bommenwerpers (B-17s).

    Generaal Douglas MacArthur moest op last van president Roosevelt uitwijken naar Australië. Er vielen 25.000 doden vooral onder de Amerikanen en ook de Filippijnse militairen.


  • Drie fronten aangevallen
    De Japanners deden iets waartoe de Duitsers nooit in staat of bereid zijn geweest: een gelijktijdige aanval op drie fronten:

    • - Maleisië
    • - Pearl Harbor
    • - en de Filippijnen.

  • Alledrie de aanvallen slaagden volledig - althans binnen de termen van de doelen die ervoor gesteld werden. Maleisië werd volledig ingenomen, binnen zes weken inclusief Singapore; de Filippijnen idem, waar boven een sterk Amerikaans garnizoen met belangrijke vliegbases huisde, en natuurlijk Pearl zelf - waarvan je kunt zeggen dat de aanval slaagde, maar de missie mislukte.

  • Ingebouwde mislukking
    Door enkele simpele feiten werd het meteen na de aanval al duidelijk, dat deze strategisch een mislukking was. De eerste om dat in te zien was overigens de bevelvoerend admiraal (kaigun taishó), Isoroku Yamamoto.

    Dit was gek genoeg geen echte havik, hoezeer hij ook deel uitmaakte van het militaire establishment in Japan. Hij kende echter de VS goed, omdat hij daar een aantal malen was geweest, was tegen de inval in Mantsjoerije, en tegen een vriendschapsverdrag met nazi-Duitsland.

    Direct na de aanval moet hij hebben gezegd (helemaal zeker is dat niet) dat Japan nu een slapende reus wakker had gemaakt.

    Yamamoto besefte dat de VS deze sluipmoord zonder oorlogsverklaring uiterst zwaar zou opnemen. Het was hem eveneens volkomen duidelijk dat de Amerikaanse slagkracht door de aanval op Pearl hoegenaamd niet aangetast was, hooguit tijdelijk en regionaal.

    In ieder geval voeren de drie grote vliegdekschepen, de USS Enterprise, de USS Lexington en de USS Saratoga buitengaats tijdens de aanval - en naar gauw zou blijken, beheersten dit soort schepen en natuurlijk hun vliegtuigen uiteindelijk de oorlog in de Pacific.

    Een tweede fout was dat de Japanners ervan uitgingen dat zij de oorlog snel zouden winnen - daar hadden zij voor een groot deel gelijk in, alleen hadden zij het effect van hun aanval op Pearl onderschat. Maar door dit standpunt achtten de aanvallers van Pearl het onnodig enkele essentiële doelen in Hawaii te vernietigen, namelijk

    - de olievoorraden, die na de eerste aanvalsgolf volledig onbescherm voor het grijpen lagen;
    - de onderzeebootbasis, waarvoor op dat moment hetzelfde gold;
    - de haveninstallatiebleef ongemoeid, inclusief de onmisbare dokken, zodat de Amerikanen in feite de volgende dag al konden beginnen met reparaties - iets dat hun anders minstens een half jaar oponthoud extra had gekost.


  • Het boek
    Een van de beste boeken over Pearl is 'At Dawn We Slept - The Untold Story of Pearl Harbor'(1981), van professor Gordon William Prange, ISBN 0-07-050669-8. Prange werkte als militair historicus na de oorlog in Japan onder het bewind van generaal Douglas MacArthur, en sprak verschillende hoofdfiguren uit het Japanse leger en de Japanse marine, plus gewone Japanse dienstplichtigen. Prange schreef ook mee aan het scenario van de beste Pearl-Harborfilm, Tora! Tora! Tora!

 

 

 

Foto boven: de helft van een getroffen B-17 bommenwerper; weliswaar de belangrijkste helft, maar toch vrij nutteloos zonder de rest. Overigens lijkt dit toestel wel te repareren

 

 

 

 

 

 

Foto boven: een torpebootjager in een dok, zwaar beschadigd maar drijvend en reparabel.

 

 

I  N  D  E  X

 

Scroll naar beneden om de artikelen te lezen     

 


 

De overval op Pearl Harbor 

 

 

 

Onbekende feiten rondom Pearl Harbor