Skip to main content

...............................................................................................................

.......................................................
NIEUWS WO2
ACHTERGRONDEN
BEZETTING NL
CURIOSA VAN DE OORLOG
DOSSIER KLAAS FABER
DOSSIER MARKTPLAATS
FOTO'S
JODENVERVOLGING
Chronologie
Jodenjagers
Jodenredders
Oorlogsmisdadigers 2012
Holocaust Musea
Kindertransporten
Overzicht
LANDOORLOG
LUCHTOORLOG
OORLOGSDAGBOEK
OVERZICHT WO2
VANDAAG GEBEURD
ZEEOORLOG
Memobord gastenboek
Indie-45-50
marktplaats-fotos
Leestafel
marai
INDEPERS

 N I E U W S  -  W O 2  . T K    




 

      J      O      D      E      N      

V E R V O L G I N G





   I S O L E R I N G  - -  O N T R E C H T I N G  - -  S E P A R A T I E  - -  B E R O V I N G  - - O P S L U I T I N G - -  D W A N G A R B E I D  - - V E R N  I E T I G I N G    


 V E R V O L G    V A N     V O O R P A G I N A 



Onthulling Joods Monument bij Spoorwegmuseum voor 1.239 slachtoffers  geschiedt op 29 oktober 

door Arthur Graaff
UTRECHT, 19 oktober 2015 - Donderdag 29 oktober 2015 zal in de Utrechtse Johan van Oldenbarneveltlaan bij het voormalige  Maliebaanstation in Utrecht de onthulling plaatsvinden van het Joods Monument.

Foto rechts: de ontwerper Amiran Djanashvil bezig aan het kleimodel van het beeld. Bewerking van een foto van Iris Tasseron.

Dit is ter herinnering aan de 1.239 Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in de stad. De Georgische kunstenaar Amiran Djanashvili maakte het bronzen kunstwerk dat voor de gedenkmuur komt te staan. het monument is hetw erk van de Stichting Joods Monument Utrecht.

Utrecht is één van de laatste Nederlandse plaatsen waar een monument komt voor de Joden die in de Tweede Wereldoorlog werden vermoord. In 2012 richtte een groep Utrechters een stichting op om ‘deze grote ereschuld’ in te lossen.

De plek van het monument bij het oude Maliebaanstation - nu Spoorwegmuseum - is  gekozen omdat van hier het merendeel van de Utrechtse Joden op transport moest.

Het Spoorwegmuseum besteedt aandacht aan de rol van de spoorwegen in de Tweede Wereldoorlog met de permanente tentoonstelling ‘Beladen Treinen’.

Onderdeel daarvan vormt een goederenwagon uit WOII, die als plaats van gedenken is ingericht.


De Stichitng Joods Monument Utrecht heeft brede steun gekregen.
Er zijn een aantal protestante voorgangers en Utrechts (oud)raadsleden  lid van het comité van aanbeveiling,
Maar ook
  • mgr Woorts, hulpbisschop van het aartsbisdom Utrecht,
  • prof Maarten van Rossum,
  • prof Peter Rominn, directeur onderzoek van het NIOD,
  • prof Bob Smalhout (intussen overleden),
  • Hans Spekman, voorzitter PvdA,
  • en Jos Stelling, filmregisseur.

Zie onderddeze link de brochure over de geschiedenis van de Utrechte Jodenvervolging en het monument.

Het nieuwe Joods monument Utrecht bestaat uit een gedenkmuur van 7meter breed en 3meter hoog, met daarop de namen van alle Joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwamen.

Voor de muur komt het bronzen kunstwerk bestaand uit een zg. minjan met een sjofar, de traditionele ramshoorn.

De minjan is een groep van 10 mannen die ten minste bijeen moeten komen om een Joodse bijeenkomst een officieel karakter te geven. De voorste figuur van de 10 draagt de Thora, de Joodse wetten,  en leest hen daaruit voor.

Achter de 9 andere mannen lijken de schimmen op te doemen van de gedeporteerden. De sSjofar geldt als een teken van hoop bij desperate momenten. Het kunstwerk is gemaakt door de Georgische kunstenaar Amiran Djanashvili die in Utrecht gevestigd is.

de directeur van het Spoorwegmuseum maakte bij de sart van de plannen in 213 bezwaar tegen het plaatsen van een namenmuur en een monument. Reageerders op enkele nieuwssites vielen hem bi, soms met onware argumenten zoals dat na de Spoorwegstaking de deportaties van Joden naar de vernietigingskampen doorgingen.







Resultaten van onderzoek bodem van Sobibor nu in Westerbork te zien



WESTERBORK - 14 oktober 2015 - Aanstaande zondag 18 oktober vindt de opening plaats van de nieuwe tentoonstelling 'Sobibor – Het geheugen van de grond' in het museum van Kamp Westerbork. Dat meldt museum kamp Westerbork.


Dat opening geschiedt door Holocaustoverlevende Lies Caransa-de Hond en archeoloog Ivar Schute (foto rechts - onder de foto staat zijn naam door een fout van de Poolse tv,.).


Vandaag exact 72 jaar terug begon de grote opstand in Sobibor, waarbij 12 nazi's werden vermoord en 300 gevangenen in eerste instantie ontsnapten. Himmler beval daarna het kamp te sluiten en de resten ervan te vernietigen.


De tentoonstelling toont resultaten van het archeologisch onderzoek op de plek van het voormalige nazi-vernietigingskamp Sobibor in Polen.


Lies Caransa-de Hond vertelt bij de opening over de vondst van het naamplaatje van haar in Sobibor vermoorde neefje Deddie Zak. Ivar Schute is als archeoloog betrokken bij opgravingen in Westerbork en Sobibor.

Tussen 1942 en 1945 stuurden de nazi's uit Nederland in totaal 107.000 Joden, Sinti en Roma van Nederland naar concentratie- en vernietigingskampen.


De meeste van deze mensen moesten op transport naar Auschwitz en Sobibor. Vanuit kamp Westerbork stuurden de nazi-moordenaren 34.313 personen naar Sobibor, slechts 18 van hen keerden terug. Drie van hen leven nog.


Onder hen  is de bekende getuige  Jules Schelvis, die de laatste jaren o.m. met teathervoorstellingen bekendheid aan de gruwelen van Sobibor geeft. Overigens bracht hij door gelukkig toeval slechts één dag in dat kamp door. Van zijn familie werd daar o.m.m. zijn vrouw vermoord.

De tentoonstelling Sobibor – Het geheugen van de grond toont volgens museum kamp Westerbork hoe belangrijk archeologisch onderzoek kan zijn op een historische plek als Sobibor in Polen.


Na de opstand van de gevangenen op 14 oktober 1943 besloot de SS dit vernietigingskamp met de grond gelijk te maken: alle sporen van de moord op zeker 160.000 Joden moesten worden uitgewist.


Decennialang was er in Polen nauwelijks iets algemeen bekend over het bestaan en het belang van dit kamp, zelfs onder Poolse intellectuelen.


Enige kennis

Dankzij de herinneringen van overlevenden en een enkel document bestond er wel enige kennis over Sobibor, zoals bijv. in de werken van dr L. de Jong ('Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog', waarin hele paragrafen over het kamp staan).


Ook in 'Ondergang' beschrijft prof dr Jacques Presser o.m. de directe bemoeienis van Himmler, die bij een bezoek de speciaal voor hem opgezette vergassing van enkele Joodse meisjes door een kijkgaatje gadesloeg.


Presser beschrijft ook dat de gaskamer een kantelende vloer had, waardoor het afvoeren van de lijken simpeler werd. Hij noemt oom de ogenschijnlijke vriendelijke sfeer van een vakantieoord. Bij aankomst van de Joden namen de kampbeulen kindertjes op schoot. De gebouwen namen droegen als 'Gottes Heimat' (woning van de commandant), 'Schwalbennest', 'Zum lustiger Floh',


Theatervoorstelling over Westerbork
In de voorstelling 'Philip Mechanicus, wachten op transport', op 15 november in het museum van Kamp Westerbork, brengt zangeres Elisabeth Oets een hommage aan haar opa.

Een selfmade man die zich uit bittere armoede opwerkte tot een veelgeprezen, kritisch journalist en chef buitenland van het Algemeen Handelsblad in het vooroorlogse Amsterdam.

Als Jood die geen ster wilde dragen kwam hij in de oorlog terecht in kamp Westerbork, waar hij zijn dagboek bijhield, dat nog altijd als een van de belangrijkste oorlogsdocumenten wordt beschouwd.

Philip Mechanicus, wachten op transport
begint om 14.00 uur in het museum van Kamp Westerbork. Het bijwonen van de voorstelling kost € 12,50 inclusief museumbezoek. Vrienden van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork betalen een toeslag van € 4,00.

Reserveren kan via info@kampwesterbork.nl of 0592-592600. Voor de trailer en meer informatie: www.elisabethoets.nl.
 H

Toch zijn er vragen en onzekerheden gebleven. Nu heeft het onderzoek in het bodemarchief, met name in de afgelopen jaren, veel meer bekend gemaakt en zijn er bewijzen geleverd over het dodelijke functioneren van dit verschrikkelijke oord.

Het onderzoek heeft structuren en voorwerpen aangetroffen die ook een verhaal vertellen. In de expositie toont deze aan de hand van foto’s, verslagen van archeoloog Wojciech Mazurek en getuigenissen van kampgevangenen en bewakers.


Onder de persoonlijke voorwerpen, met name ook van Nederlandse Joden, het in 2012 gevonden naamplaatje van de kleine Deddie Zak.


De tentoonstelling  is tot stand gekomen in samenwerking met de Provincie Gelderland, Wojciech Mazurek van “Sub Terra” Badania Archeologiczne en de Stichting voor Pools-Duitse Verzoening. Gedeputeerde Cultuur van de provincie Gelderland, Josan Meijers, is ook aanwezig bij de opening van de expositie.


De expositie Sobibor – Het geheugen van de grond is van 19 oktober 2015 tot en met 3 januari 2016 te zien in het museum van Kamp Westerbork. De ooggetuigenlezingen op zondag 29 november en zondag 27 december zijn nauw verweven met de geschiedenis van Sobibor.









Joden uit VS willen schadevergoeding van Franse spoorwegen




CHICAGO, 17-04-2015 - Drie nabestaanden van slachtoffers van de sjoah hebben in Chicago een rechtzaak aangespannen tegen de SNCF, de Franse spoorwegen.


Foto rechts: Franse Joden worden weggevoperd vanaf het station in Pithiviers, in 1942 of 1943.


Hun motief is dat de SNCF tegen betaling Joden en andere vervolgden heeft  gedeporteerd naar concentratie- en vernietigingskampen. dat de SNCF dat tegen betaling heeft gedaan, staat vast.


Onderweg naar de kampen zouden ook nog spoorwegpersoneel de verdrevenen in de treinen hebben beroofd , luidt de aanklacht. De nabestaanden, een Amerikaanse vrouw en twee Fransen, eisen onder meer dat de SNCF de nabestaanden compenseert voor de destijds gestolen spullen.


Tijdfens WO2 vervoerden de Franse spoorwegen 75.000 Joden vanuit bezet Frankrijk naar de vernietigingskampen van de nazi's. Slechts 3000 mensen keerden na de oorlog terug. In 2010 betuigde de SNCF "diepe spijt" voor de rol van de spoorwegen in de oorlog.


Dat was echter nadat de SNCF een offerte in de VS had uitgebracht voor de levering van hoge-snelheidstreinen. Toen ontstond er onrust onder de nakomelingen van gedeporteerde Franse Joden, die nu een mogelijkheid zagen de SNCFaan te pakken.


De Franse overheid collaboreerde zwaar tijdens de oorlog. Daarom heeft de Fanse staat sinds 1945 enkele miljarden aan schadevergoeding uitgekeerd aan Franse overlevenden van de deportaties.


Eind vorig jaar sloten Frankrijk  en de Verenigde Staten een akkoord over een compensatie voor niet-Franse oorlogsslachtoffers die door de SNCF werden vervoerd en hun nabestaanden. De landen werden het eriover eens dat Frankrijk ruim 48 miljoen euro in een fondsstort , dat wordt beheerd door de Amerikaanse overheid.  De vraag is nu of individuele claims in een rechtbank stand zullen houden. De SNCF is nog steeds voleldig in handen van de Franse staat.






Westerbork laat elke dag namen klinken van alle verdwenen Joden, Roma en Sinti


WESTERBORK, 17-04-2015 - Vanaf 12 april klinken in kamp Westerbork iedere dag de namen van de 107.000 Joden, Roma en Sinti, die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit ons land naar de kampen in het Oosten werden gedeporteerd.


Het gaat om ruim honderd transporten, die bijna allemaal uit kamp Westerbork vertrokken, zo meldt het herinneringscentrum.De namen klinken vanuit de treinwagion die nu in het voormalige kamp staat opgesteld.


De Gesproken Namen houdt de gedachtenis aan deze holocaustslachtoffers levend, ook van de vijfduizend mensen die terugkeerden uit de kampen. Want ook zij moesten op transport, een onzekere toekomst tegemoet.


Tussen 15 juli 1942 en 13 september 1944 vertrokken 97 treinen uit kamp Westerbork. Daarnaast gingen vier treinen naar Auschwitz en Theresienstadt vanuit andere plekken in Nederland zoals Apeldoornsche Bos en kamp Vught.


Foto rechts: een meisje voor de pas geplaatse en gerestaureerde wagon. Foto Herinneringsc. Westerbork.


Voor ieder transport werd een transportlijst opgesteld. Deze lijsten zijn bewaard gebleven. Ze vermelden de namen van 107.000 uit Nederland gedeporteerde Joden. Ook is er een namenlijst van 245 Roma en Sinti die op 19 mei 1944 op transport werden gesteld.


Al hun namen klinken vanaf nu, 365 dagen per jaar, over het kampterrein, vanuit een gerestaureerde wagon nabij ´de Rampe´, de plek in het kamp vanwaar de treinen naar het Oosten vertrokken.


Het monument De Gesproken Namen is ingesproken door verslaggevers en presentatoren van de NOS. Op dezelfde dag dat een transport in de oorlogsjaren vertrok, wordt vanaf nu de transportlijst van die dag uit 1942, 1943 of 1944 voorgelezen. En net zolang tot er een datum is waarop destijds weer een transport vertrok.


Op zondag 12 april werd de bevrijding van kamp Westerbork herdacht, vandaag 70 jaar geleden. De transporten stonden centraal in het herdenkingsprogramma. Want de bevrijding betekende wel het einde van jarenlange vervolging, maar betekende ook het wachten op bericht over de 107.000 mannen, vrouwen en kinderen die in de voorgaande jaren uit Nederland waren weggevoerd.



Citaten uit het dagboek van kampgevangene Philip Mechanicus en beelden van de trein vormden de rode draad van de herdenking, die live op televisie werd uitgezonden in samenwerking met de NOS. Ter ere van de 70 jarige bevrijding van kamp Westerbork is een speciale website gemaakt met verhalen van mensen die in het kamp zijn bevrijd; www.bevrijdingsportretten.nl

 






 






 I N D E X



Scroll naar beneden


1-12-2012

NIOD start grote jongerenactie voor

Holocaust Memorial Day

29-11-2012
Koning Albert opende nieuw Holocaustmuseum in Mechelen

26-11-2012

Anne Frankexpositie opent in Brazilië


26-11-2012

Bronkhorst spreekt op Cleveringbadebat 2012


15-11-2012

Nieuwe foto van mogelijk Anne Frank opgedoken


9-11-2012

Herdenking 70 jaar razzia Hollandia Kattenburg


6-11-2012

Centraal Joods Overleg roept op tot herdenking Kristallnacht


5-11-2012

Ex-nazi Zentai vordert vergoeding van Australië


Israël zoekt erfgenamen Jodenvervolging


3-11-2012

Steentjes Westerbork krijgen 2 jaar groot onderhoud