Skip to main content

...............................................................................................................

.......................................................
NIEUWS WO2
ACHTERGRONDEN
BEZETTING NL
CURIOSA VAN DE OORLOG
DOSSIER KLAAS FABER
DOSSIER MARKTPLAATS
FOTO'S
JODENVERVOLGING
Chronologie
Jodenjagers
Jodenredders
Oorlogsmisdadigers 2012
Holocaust Musea
Kindertransporten
Overzicht
LANDOORLOG
LUCHTOORLOG
OORLOGSDAGBOEK
OVERZICHT WO2
VANDAAG GEBEURD
ZEEOORLOG
Memobord gastenboek
Indie-45-50
marktplaats-fotos
Leestafel
marai
INDEPERS



J O D E N

V E R V O L G I N G



T I J D L I J N

 

 



Deze tijdlijn geeft de ontwikkeling van de Jodenvervolging in Duitsland en in Nederland weer.

Gekozen zijn vooral die momenten, die een duidelijke datum hebben.

Dit materiaal is ook verwerkt in de rubriek Vandaag Gebeurd.


Bijgewerkt: 8-07-2012




D U I T S L A N D      

          

 

1933


30 januari 1933

Hitler wint verkiezingen, benoemd tot Rijkskanselier (premier)

 

21 maart 1933

Dachau geopend, eerste Duitse concentratiekamp voor Hitlers tegenstanders zoals communisten en socialisten

 

Joodse ambtenaren ontslagen uit Duitse dienst


Joodse kunstenaars en journalisten krijgen beroepsverbod

 

Foto onder: Dachau concentratiekamp. een Amerikaanse luchtfoto foto uit ongeveer het midden van de oorlog. Het gevangenenkamp is midden rechts, de twee rijen van 17 barakken, met ervoor de appèlplaats.

Het crematorium bevindt zich linksboven van het gevangenenkamp, aan het linkereind van de rij bomen.

De rest van de foto toont de SS-gebouwen, waaronder een station, diverse fabrieken, opleidingsgebouwen en een sportveld. Veel van deze gebouwen bestaan nog en zijn nu in gebruik bij de Duitse politie.



 

 

1935


15 september 1935

Hitler kondigt de Neurenberger rassenwetten af: in Duitsland mogen Joden niet meer met niet-Joden trouwen

 

1938


Joodse artsen en advocaten mogen alleen nog Joden als cliënt hebben. Ze heten vanaf nu Krankenbehandler, resp. Konsulent

 

9 november 1938

Reichskristallnacht:

door de Duitse staat georganiseerde pogrom op besluit van Hitler en Goebbels. 191 synagogen in brand gestoken, 76 (mogelijk 1.000) synagogen vernield, duizenden winkels vernield (de gebroken winkelruiten gaven de naam aan deze nacht). Rond 90 Joden gedood, verder mishandeling op grote schaal, 600 gewonden, roof, en ± 30.000 Joden verdwijnen naar concentratiekampen

 

november/december

Joodse ondernemingen ‘geariseerd’. Vermogens Duitse Joden geblokkeerd

 


1939


1 september 1939

Hilter valt Polen binnen, zonder oorlogsverklaring; de oorlog dient tevens als dekmantel voor de Jodenvervolging 

In bezet Polen start nazi-terreur tegen Joden: gedwongen massale evacuaties en vorming van ghetto’s



1940


14 juni 1940

1940 - Concentratiekamp Auschwitz-Birkenau geopend met 728 Poolse politieke gevangenen

 


1942


20 januari 1942

'Wannseeconferentie' waarop hoge nazi's besluiten tot vernietiging van Joden


16 mei 1942

(of op 18 mei) Vernietigingskamp Sobibor treedt in werking; commandant Franz Stangl

 

 

De Villa Marlier aan de Wannsee in Berlijn, waar de conferentie gehouden werd; het is nu een educatief museum. Klik op de foto voor een groter beeld.



 




 


N E D E R L A N D


 


1938


9 november 1938

Nederland sluit zijn grenzen voor Joodse vluchtelingen uit Duitsland, als reactie op de Kristallnacht

 

1939


9 oktober 1939

Vluchtelingenkamp Westerbork geopend voor Duits-Joodse vluchtelingen, met instemming van Nederlandse regering en gefinancierd door Nederlandse Joden



Foto onder: kamp Westerbork als vluchterlingenkamp voor Duitse Joden.

 


 


1940


15 mei 1940

Duitsers ontslaan bij het ANP alle Joden

 

1 juli 1940

Joden moeten de luchtbeschermingsdienst verlaten

 

5 augustus 1940

Ritueel slachten onmogelijk gemaakt door regels 'ter vermijding van dierenleed'

 

6 september 1940

Secretarissen-generaal van de ministeries stellen geen Joden meer als ambtenaar aan

 

5 oktober 1940

Overheidspersoneel moet Ariërverklaring ondertekenen; vrijwel elke ambtenaar tekent

 

22 oktober 1940

Joodse bedrijven moeten zich aanmelden bij de Wirtschaftsprüfstelle, die de bedrijven overneemt

 

21 november 1940

Aankondiging dat Joden uit overheidsfuncties worden gezet

 

26 november 1940

als vrijwel enige protesteert prof. Cleveringa in het openbaar aan de universiteit van Leiden tegen ontslag van Joden uit overheidsdienst; studentenstakingen volgt in Delft en Leiden

 


1941


9 januari 1941

Bioscopen voor Joden verboden

 

10 januari 1941

Registratieplicht voor Joden

 

5 februari 1941

Artsen moeten Ariërverklaring afleggen

 

11 februari 1941

Universiteit voor Joden verboden

 

13 februari 1941

Vorming van Joodse Raad voor Amsterdam

 

22 en 23 februari 1941

Razzia’s in Amsterdam als straf voor Joods gewapend verzet

 

27 februari 1941

Joden kunnen geen bloeddonor meer zijn

 

12 maart 1941

Bedrijven van Joden gaan over in Duitse handen

 

15 maart 1941

Joden mogen geen radio’s meer bezitten

 

31 maart 1941

Oprichting Zentralstelle für jüdische Auswanderung in A'dam o.l.v. Harster, Lages en Aus der Fünten

 

1 april 1941

Café’s voor Joden verboden

 

11 april 1941

Eerste nummer van Het Joodsche Weekblad

 

1 mei 1941

Joden beperkt in uitoefening vrije beroepen

 

4 juni 1941

Bewegingsvrijheid van Joden beperkt door avondklok

 

11 juni 1941

Razzia’s op Joden in Amsterdam

 

8 augustus 1941

Joden moeten hun spaargeld inleveren. Giro- en banksaldi plus effecten verplicht op rekeningen van Lippmann, Rosenthal & Co ('Liro')

 

18 augustus 1941

Kamp Amersfoort in gebruik genomen (officieel: 'Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort')o.l.v. Walter Heinrich, Karl Berg, Jospeh Kotälla

 

1 september 1941

Joodse kinderen moeten naar Joodse scholen

 

11 september 1941

Razzia’s op Joden in Enschede: afgevoerd naar concentratiekamp Mauthausen (foto onder)



 

15 september 1941

Zwembaden, parken, bibliotheken, dierentuinen, schouwburgen, musea, markten en andere openbare plaatsen voor Joden verboden

 

7-8 oktober 1941

Razzia’s op Joden in de Achterhoek, Arnhem, Apeldoorn en Zwolle

 

22 oktober 1941

Joden mogen geen lid meer zijn van verenigingen

 

7 november 1941

Joden mogen alleen nog met toestemming reizen of verhuizen

 

5 december 1941

Buitenlandse (gevluchte) Joden dienen zich voor ‘emigratie’ laten registreren.

 


1942


1 januari 1942

Joodse mannen opgeroepen voor werkkampen van Rijksdienst voor de Werkverruiming in Noord- en Oost-Nederland

Joden mogen alleen nog Joods huishoudelijk personeel hebben

 

9 januari 1942

Openbaar onderwijs voor Joden verboden

Eerste Joodse mannen uit Amsterdam krijgen oproep voor vertrek naar Joodse werkkampen (van de Heidemij)

 

17 januari 1942

Zaanse Joden moeten naar Amsterdam verhuizen; concentratie van Joden uit regio in Amsterdam

 

23 januari 1942

Autorijden voor Joden verboden

Persoonsbewijzen van Joden krijgen een 'J'

 


25 maart 1942

Joden mogen niet meer met niet-Joden trouwen. Buitenechtelijke seks met niet-Joden zwaar strafbaar gesteld

 

26 maart 1942

Huisraad in Joodse woningen mag niet worden verwijderd

 

24 april 1942

Veel Joodse slagerijen gedwongen tot sluiten

 

29 april 1942

Jodenster in Nederland ingevoerd

 

12 mei 1942

Joodse rekeningen bij de postgiro verboden

 

21 mei 1942

Joden moeten hun sieraden, zilver, etc. inleveren bij Lippmann, Rosenthal & Co

 

29 mei 1942

Joden mogen niet meer vissen

 

5 juni 1942

Volledig reisverbod voor Joden

 

12 juni 1942

Joden mogen geen groenten meer kopen in niet-Joodse winkels

Joden dienen fietsen en overige voertuigen in te leveren

Alle sportbeoefening verboden voor Joden

 

26 juni 1942

Zogenaamde 'Polizeilicher Arbeitseinsatz' voor Joden tot 40 jaar in Duitsland

 

30 juni 1942

Joden mogen na 8 uur ’s avonds niet meer op straat zijn

 

1 juli 1942

SS neemt beheer kamp Westerbork over en noemen het 'Polizeiliches Durchgangslager Westerbork' , commandant Konrad Gemmeker

 

6 juli 1942

Telefoneren voor Joden verboden

Joden mogen niet meer op bezoek bij niet-Joden

Beperking winkeltijd voor Joden in niet-Joodse winkels: alleen van 3 tot 5 uur

Familie Frank en kennissen duiken onder in achterhusi van Prinsengracht 263, A'dam

 

14 juli 1942

Razzia in Amsterdam

 

15 juli 1942

Eerste transport uit kamp Westerbork (en 16 juli), naar Auschwitz, 2030 Joodse mensen

Joodse Inboedels van verlaten woningen door de Duitsers in beslag genomen

 

17 juli 1942

Joden mogen slechts tussen 3 en 5 uur ’s middags inkopen doen

 

31 juli 1942

Kapsalons voor Joden verboden

 

Augustus 1942

Gehele maand lang razzia’s

 

8 september 1942

In Den Haag mogen Joden niet meer op banken zitten

 

15 september 1942

Studieverbod voor Joodse studenten

 

2 en 3 oktober 1942

Razzia’s op mannen in Joodse werkkampen

Gezinnen van mannen in werkkampen thuis gearresteerd en naar Westerbork gebracht

 

Herfst 1942

Duitsers stoppen met sturen van opgeroepen voor deportatie; Joden worden onverwacht van huis gehaald

Verzamelcentrum Hollandsche Schouwburg (foto onder) geopend



 


1943


13 januari 1943

Ingebruikname kamp Vught  dor SS (officieel 'Konzentrationslager Herzogenbusch'

 

26 januari 1943

Alle patiënten van Joodse psychiatrische instelling Apeldoornsche Bosch in één transport naar Auschwitz

 

26 mei 1943

Razzia in Amsterdam-centrum: duizenden naar Westerbork

 

20 juni 1943

Razzia in Amsterdam-Zuid en -Oost: duizenden naar Westerbork

 

29 september 1943

Laatste grote razzia in Amsterdam. Ook Joodsche Raad naar Westerbork

 

Voorjaar/herfst 1943

Maatregelen tegen gemengd gehuwde Joden worden voorbereid. Gesteriliseerden vrijgesteld van groot aantal beperkingen

 


1944


2 februari 1944

Groep Portugese Joden naar Westerbork gedeporteerd

 

Maart 1944

Razzia op gemengd gehuwden in Amsterdam

 

4 augustus 1944

Anne Frank, haar familieleden en mede-onderduikers in Achterhuis na verraad gearresteerd en naar Westerbork afgevoerd

 

 

3 september 1944

Anne Frank en haar familieleden uit Westerbork naar Auschwitz afgevoerd

 

13 september 1944

Laatste transport uit Westerbork, naar Bergen-Belsen met 279 persoenen, onder wie 77 ondergedoken en gearresteerde kinderen

 

28 oktober 1944

Concentratiekamp Vught bevrijd

 


1945


12 april 1945

Concentratiekamp Westerbork door Canadese militairen bevrijd

 

30 april 1945

Hitler sterft door zelfmoord

 

5 mei 1945

Duitse militairen in Nederland capituleren; op 8 mei capituleerde Duitsland zelf